Mimosa
Trên báo gần đây có đăng một loạt các bài viết liên quan tới thói hư tật xấu của người Việt như: "Nói
cười hô hố… chỉ có thể là người Việt!", "Xấu hổ vì tri thức
Việt cũng tham ăn tục uống", "Thói hư tật xấu của người Việt
ra nước ngoài bị khinh lắm", "Nhục nhã khi nhà hàng Việt từ
chối phục vụ người Việt", "Nỗi buồn người Việt phải giả danh
thành người Nhật"... Mỗi bài đều có lý luận riêng và đưa ra những thói hư tật xấu mà đại đa số người Việt đều mắc phải.
Cách ứng xử trong nước, trong một môi trường mà
những người xung quanh cũng như vậy khiến cho nhiều người Việt
không nhận thức được chính thói hư tật xấu của mình. Chỉ cho
tới khi họ đặt chân ra nước ngoài, chứng kiến những nền văn
minh khác và phát hiện ra sự thật đau lòng rằng khi họ thừa
nhận họ là người Việt Nam, họ bị đối xử không công bằng như
những người khác, thậm chí là bị "khinh miệt".Ở trong nước,
người Việt khi ra đường thì bất chấp luật lệ, phóng nhanh vượt ẩu, xả
rác bừa bãi, hồn nhiên chửi tục, nói bậy. Người tốt thì sợ người xấu
kiểu "tránh voi chẳng xấu mặt nào" nếu không mang vạ vào thân. Có nhiều
vụ tai nạn, đánh nhau mà người qua đường ái ngại, chẳng ai muốn can.
Người Việt vào nhà hàng thì hạch sách, nhiễu nhương,
nhậu nhẹt kề cà, say sưa bí tỷ. Uống rượu bia quá chén là vào toa lét xả
bừa bãi. Hứng chí lên thì gõ đũa, gõ bát, hát hò tùm lum: "Zô...
zô...", những tiếng hô đồng loạt bạn cứ thử vào bất cứ quán nhậu nào
cũng có. Vào quán ăn, ăn xong nhìn sang bàn bên cạnh thấy họ
cũng vừa ăn xong, họ xì mũi rõ to xong rút giấy ăn lau mũi rồi vứt vào
bát. Cái cảm giác ấy chỉ muốn... ôi thôi buông đũa rồi "té".
Nhiều người Việt ra nước ngoài cảm thấy vô
cùng xấu hổ khi chứng kiến cách đối xử của người nước ngoài
với những người cùng quốc tịch mình ngay cả khi ở trong nước,
chính bản thân mình cũng giống như họ. Nhiều người bày tỏ quan
điểm cho rằng khi nhận mình là người Việt Nam, họ không được
đối xử công bằng như những nước khác, còn khi nói họ là người
Hàn hoặc người Nhật thì lại hoàn toàn ngược lại. Tôi có đọc
câu chuyện của tiến sĩ Nguyễn Hữu Tuấn chia sẻ về năm câu
chuyện liên quan tới tính xấu của người Việt Nam khi ra nước
ngoài và thực sự cảm thấy điều đó là đúng. Trên thực tế,
việc người nước ngoài nhìn nhận và đánh giá chúng ta không cao
cũng là điều dễ hiểu.
Ảnh: Wallpaperpassion.
Chuyện thứ nhất:
"Năm 2002, tôi có mặt trong một đoàn công tác, được đối tác mời đi làm
việc tại Hàn Quốc, khách sạn nơi chúng tôi ở là khách sạn 4 sao nằm ở
đông nam thủ đô Seoul, tương đối xa, và lại ở thời điểm đấy nên tôi nghĩ
chắc không có khách Việt Nam ở đây. Một lần, tôi và anh bạn đi thang
máy từ tầng hầm lên tầng 6, nơi phòng chúng tôi ở. Trong thang máy chỉ
có hai anh em nên chúng tôi nói chuyện thoải mái, khi cầu thang dừng ở
tầng hai, có 4 người khách vào thì chúng tôi không nói chuyện nữa và cứ
nghĩ họ là người Trung Quốc.
Trong cầu thang, họ nhìn chúng tôi bằng con mắt không
mấy thân thiện mặc dù họ biết chúng tôi nói chuyện bằng Việt. Lên tầng
5, họ ra khỏi thang và nói chuyện với nhau bằng tiếng... Việt. Lúc đó,
tôi thực sự ngạc nhiên. Nếu tôi là người vào sau nghe tiếng và biết họ
là người Việt thì tôi sẽ hỏi ngay: 'Ơ xin lỗi, các anh đến đây lâu
chưa?". Tôi cứ nghĩ mãi không biết tại sao?"
Chuyện thứ hai: "Năm 2004, tôi được
cử làm trưởng đoàn đi công tác Thái Lan. Vì đã đi nhiều lần nên tôi dặn
anh em rất kỹ, từng chi tiết một: ăn ở, sử dụng thiết bị sinh hoạt...
Khi đến khách sạn thì họ bố trí sẵn tôi và anh bạn phiên dịch ở tầng
hai, còn anh em trong đoàn ở tầng 17, chúng tôi lên phòng và chờ nhân
viên lễ tân mang đồ lên.
Mệt nên ai cũng nằm nghỉ, phiên dịch cũng kịp thông
báo cho mọi người cách sử dụng thiết bị, danh sách phòng và điện
thoại... Không thấy tạp vụ mang đồ lên nên anh bạn phiên dịch gọi xuống
lễ tân nhắc chuyển hành lý lên, họ nói chờ chút ít vì đã chuyển. Chờ mãi
không thấy nên chúng tôi đi ăn cơm ở tầng 21, khi gặp mọi người, không
thấy ai nói gì, khi xuống dừng ở tầng 17 để anh em ra thì thấy đồ của
tôi và anh bạn vứt chỏng trơ ở hành lang, ngay trước cầu thang mà ai
cũng biết của ai vì đều ghi cụ thể họ tên. Thật buồn! Chắc họ nghĩ tôi
và anh bạn phiên dịch được ưu ái hơn nên "cho mày chết". Nhưng còn buồn
hơn là chuyện ăn uống.
Khách sạn phục vụ buffet, tôi cũng dặn anh em rất kỹ:
có rất nhiều món ăn và có món không hợp nên hãy đi một vòng tìm hiểu,
sau đó lấy dần nếu ăn hết thì lấy tiếp, cực hạn chế để thức ăn thừa.
Không! Họ đâu có nghe 'cứ đánh thẳng vào trung tâm', lấy thức ăn bạt
mạng. Có ông ăn xong chơi hẳn một đĩa hoa quả to, ba người ăn không hết.
"Miếng ăn là miếng nhục", họ đâu có đói khát mà vấn đề là văn hoá. Cái
giá trị phi vật thể nó kết tinh từ nghìn năm đọng lại trong mỗi con
người Việt.
Một số anh em xấu hổ quá! Tôi tiếp tục nhắc nhở nhưng
sau họ vẫn thế, cứ như cái chợ. Thật buồn, sau đó, tôi và một số người
đi ăn, cố ngồi thật xa đám người "đồng bào" đó, sợ họ biết mình cùng
đoàn. Dù hành động như vậy là không phải nhưng xấu hổ quá, đành vậy. Và
tôi chợt nghĩ phải chăng khi ở Hàn Quốc, mấy ông người Việt không muốn
chào hỏi làm quen chúng tôi bởi cũng sợ như vậy?".
Ảnh: Tiin.
Chuyện thứ ba:
"Năm 2007, Tôi có một chuyến đi công tác tại Đài Loan, trong chuyến tham
quan làm việc, đoàn chúng tôi có ghé thăm hồ Nhật Nguyệt, một thắng
cảnh đẹp ở miền trung Đài Loan. Sau khi thăm các ngôi chùa, chúng tôi đi
vào các cửa hàng mua đồ lưu niệm và đặc sản địa phương. Tôi vào sau và
chứng kiến một chị trong đoàn mua nhung hươu của một cô gái bán hàng
người Việt, quê ở Sa Đéc. Chúng tôi cũng hơi ngạc nhiên vì chỗ này rất
hẻo lánh mà lại gặp người Việt, được nói với nhau bằng thứ tiếng của cha
ông.
Cô gái nói chuyện lấy chồng người Đài Loan và bán hàng
được 3 năm, cũng nói: 'Em bán hàng ở đây nhưng hầu như không mấy gặp
được người Việt nên gặp các anh, các chị quý hoá quá!'. Cô ta có một cô
em gái khoảng trên 20 trông rất xinh, mũi cao, mặt trái xoan, có thân
hình rất đẹp... cũng bán hàng nên cả đoàn đều xúm vào tán chuyện.
Khi tôi vào, thấy cô chị nói: 'Ở đây em bán 100 USD
một lạng nhưng gặp đồng hương, em chỉ lấy giá vốn 70 USD. Sau đó họ
thống nhất là 200 USD cho 3 lạng, ai cũng nghĩ đó là thật và tình cảm.
Sau đó, hai chị em cô gái bám chặt lấy chị mua hàng, không cho chị tiếp
xúc với ai cho đến khi tiễn lên cửa ô tô. Tôi và một số anh em khác sang
một số quầy hàng khác, thật ngạc nhiên: nhung hươu đúng hệt như vậy,
người bản xứ, họ bán cho chúng tôi 25 USD một lạng, chưa mặc cả.
Tôi vội nhắc anh em: "Tôi và chị ấy đã mua rồi, lên xe
đừng nói cho chị ấy biết, không có 'đêm lại không ngủ được'". Có lẽ đến
bây giờ chị ấy vẫn tưởng mình mua được nhung "ngoại" giá hợp lý. Biết
nói thế nào đây nhỉ? Người Việt như vậy có nhiều không? Đi nhiều tôi
biết rất tiếc rằng nó lại không phải là thiểu số.
Chuyện thứ tư: "Khi tôi ở Canada và
Mỹ, ra đường liên tục phải chào 'Hi', 'Hello', phải cười, nhiều khi phải
giơ tay đáp lễ. Nhất là đi bộ tập thể dục, từ xa họ đã cười, giơ tay
chào. Con người nhìn nhau với ánh mắt thân thiện, tôn trọng. Nhưng cái
văn hoá đó không thấm vào người Việt dù họ ở nước ngoài ba bốn chục năm.
Người Việt gặp nhau vẫn "làm ngơ".
Đi siêu thị, tôi biết người bán hàng và người mua đều
là người Việt, họ vừa nói với bạn bè bằng tiếng Việt, thế mà khi mua,
bán hàng thì họ nói với nhau bằng tiếng Anh mà thực tế tôi biết trình độ
tiếng Anh của họ cũng chỉ để mua hàng thôi, dù đã mấy chục năm ở nước
ngoài. Hình như họ sợ mình là người Việt và sợ hơn nữa là quen với người
Việt".
Ảnh: Airwingslimo.
Chuyện thứ năm:
"Tôi đến các sân bay Mỹ, khi cần thông tin và nếu được đề nghị giúp đỡ,
người dân Mỹ rất tận tình, chu đáo. Một lần khi đến Sacramento, cần có
điện thoại báo tin cho người bạn đến đón. Tôi đã gặp và làm quen với một
chị người Việt. Để làm quen, mặc dù biết xong tôi vẫn giả vờ nói 'xin
lỗi chị, bạn tôi đến đón tôi mà tôi không biết chỗ này là chỗ nào, xin
hỏi chị chỗ này gọi là gì?'. Mục đích là để chị ấy biết tôi là người
Việt, ăn nói lễ phép đàng hoàng.
Chị ta trả lời: 'Chỗ lấy hành lý'. Tôi hỏi tiếp: 'Xin lỗi chị, điện thoại của tôi không roaming
nên tôi có thể nhờ chị gọi dùm cho anh bạn đi đón ở đây không?'. Chị ta
ngần ngừ, người đi đón chị ta, có lẽ là chồng nói luôn 'không được'.
Tôi nói luôn: 'Vâng, xin cảm ơn anh' và hỏi luôn anh bạn người Mỹ đứng
đó, anh ta vui vẻ đồng ý ngay, chị ấy nhìn tôi với ánh mắt ngượng nghịu.
Sao thế nhỉ? Tại sao người Việt lại đối xử với nhau như vậy nhỉ, có
phải văn hoá không? Đúng đấy, nó lại là văn hoá, cái thứ vô hình đẩy nó
thấm vào mỗi con người, mỗi dân tộc".
Câu chuyện thứ nhất có vẻ bình thường và không
phản ánh nhiều những thói hư, tật xấu của một bộ phận người
Việt. Tuy nhiên, những câu chuyện tiếp theo lại đánh trúng vào
điểm yếu trong văn hóa của ta. Có lẽ, đã đến lúc một bộ phận
người Việt nên nhìn thẳng vào vấn đề và sửa đổi, đồng thời
cần phải tuyên truyền, giáo dục, xây dựng nếp sống, văn hóa
ứng xử để khi ra nước ngoài không phải tự nhận là người nước
ngoài!
Vài nét về blogger:
Cuộc sống không như ta muốn
